و اما بغداد آب‌وهوا و محصولات كشاورزى از شهرهاى معروف عالم است . شهرى است آباد . عماراتش در دو طرف دجله واقع است . هوايش گرمسير ولى بسيار سالم [ و ] آبش بلاخلاف از بهترين آبهاى عالم است . زمينش همه قسم اشجار گرمسيرى و سردسيرى را مىپرورد و همه قسم حاصل به عمل مىآورد . آنچه نباشد از بىهمتى اهل آنجاست . آب و اراضى به اين خوبى گويا در عالم نباشد . ولى چه سود كه به قدر قابليت و گنجايش خود آبادى ندارد . آنچه حال در او موجود است نخيلات و مركباتش بىحساب است . همه قسم مركبات هست مگر ليموى آب هيچ نيست . ليموى ترش ديگر زياد است . نارنگى بسيار كم است ، مثل اينكه نباشد . توت ، انجير ، انار ، شليل [ و ] انگور مهره‌اش خوب است . [ 134 آ ] انجاس ، موز ، صباره [ و ] زردالو هم دارند . تعريفى ندارد . خيارش بسيار خوب است . « 1 » بقولات از همه قسم دارند مگر ترخان . بادنجان و باميه‌اش بسيار است و خوب . اگر خواهند ، مىتوانند در عرض سال همهء فصل بادنجان داشت . حال در تمام سال گويا دو ماه نباشد . از حبوبات نخود به عمل نيايد . پنبهء اين ولايت خوب مىشود . زياد نمىكارند . حاصل برنجش زياد است . بعضى از برنجها آن‌قدر خوب به عمل مىآيد كه مىتوان

--> ( 1 ) . تخم خيار از شام به عراق مىآورند . ( حاشيهء متن ) .